Darmowe treści

Article

May 17, 2022

Treści bezpłatne, treści wolne lub informacje bezpłatne to każdy rodzaj dzieła funkcjonalnego, dzieła sztuki lub innej treści twórczej, która spełnia definicję wolnego dzieła kulturalnego.

Definicja

Wolne dzieło kultury to, zgodnie z definicją Wolnych Dzieł Kultury, takie, które nie ma istotnych prawnych ograniczeń wolności ludzi do: korzystać z treści i czerpać z nich korzyści, przestudiować treść i zastosować zdobytą wiedzę, tworzyć i rozpowszechniać kopie treści, zmieniać i ulepszać treść oraz rozpowszechniać te dzieła pochodne. Bezpłatna treść obejmuje wszystkie dzieła znajdujące się w domenie publicznej, a także dzieła chronione prawem autorskim, których licencje honorują i podtrzymują wspomniane powyżej wolności. Ponieważ Konwencja Berneńska w większości krajów domyślnie przyznaje właścicielom praw autorskich monopolistyczną kontrolę nad ich dziełami, treści chronione prawem autorskim muszą być wyraźnie uznane za wolne, zwykle poprzez odwoływanie się lub umieszczanie w utworze oświadczeń licencyjnych. Chociaż w codziennym użytkowaniu istnieje wiele różnych definicji, bezpłatne treści są pod względem prawnym bardzo podobne, jeśli nie identyczne, do treści otwartych. Analogią jest użycie rywalizujących terminów „wolne oprogramowanie” i „open source”, które opisują różnice ideologiczne, a nie prawne. Na przykład, Open Definition Foundation's Open Knowledge Foundation opisuje „otwarty” jako synonim definicji wolnego w „Definicji Wolnych Dóbr Kultury” (jak również w Definicji Open Source i Definicji Wolnego Oprogramowania). W przypadku takich bezpłatnych/otwartych treści oba ruchy zalecają te same trzy licencje Creative Commons, CC BY, CC BY-SA i CC0.

Sprawy prawne

Prawa autorskie

Prawo autorskie jest pojęciem prawnym, które daje autorowi lub twórcy utworu kontrolę prawną nad powielaniem i publicznym wykonywaniem ich utworu. W wielu jurysdykcjach jest to ograniczone okresem czasu, po którym dzieła przechodzą do domeny publicznej. Prawa autorskie stanowią równowagę między prawami twórców dzieł intelektualnych i artystycznych a prawami innych osób do budowania na tych dziełach. W okresie obowiązywania praw autorskich dzieło autora może być kopiowane, modyfikowane lub wykonywane publicznie tylko za zgodą autora, chyba że wykorzystanie jest dozwolone w ramach dozwolonego użytku. Tradycyjna kontrola praw autorskich ogranicza korzystanie z pracy autora do tych, którzy płacą autorowi tantiemy za wykorzystanie treści autora lub ograniczają ich wykorzystanie do dozwolonego użytku. Po drugie, ogranicza wykorzystanie treści, których autora nie można znaleźć. Wreszcie tworzy postrzeganą barierę między autorami, ograniczając prace pochodne, takie jak mashupy i treści współtworzone.

Domena publiczna

Domena publiczna to szereg dzieł twórczych, do których prawa autorskie wygasły lub nigdy nie zostały ustanowione, a także idee i fakty, które nie podlegają prawu autorskiemu. Dzieło należące do domeny publicznej to dzieło, którego autor albo zrzekł się do wiadomości publicznej, albo nie może już rościć sobie prawa do kontroli, rozpowszechniania i korzystania z dzieła. W związku z tym każda osoba może manipulować, rozpowszechniać lub w inny sposób korzystać z utworu bez konsekwencji prawnych. Utwór znajdujący się w domenie publicznej lub wydany na licencji liberalnej może być określany jako „centrum kopiowania”.

Prawo autorskie

Copyleft to gra na słowie prawo autorskie i opisuje praktykę wykorzystywania prawa autorskiego w celu usunięcia ograniczeń dotyczących rozpowszechniania kopii i zmodyfikowanych wersji dzieła. Celem copyleft jest wykorzystanie ram prawnych prawa autorskiego, aby umożliwić stronom niebędącym autorami ponowne wykorzystanie i, w przypadku wielu systemów licencjonowania, modyfikowanie treści stworzonych przez autora. W przeciwieństwie do utworów znajdujących się w domenie publicznej, autor nadal zachowuje prawa autorskie do materiału, jednak autor udzielił dowolnej osobie niewyłącznej licencji na rozpowszechnianie, a często także modyfikowanie utworu. Licencje typu copyleft wymagają, aby wszelkie prace pochodne były rozpowszechniane na tych samych warunkach oraz aby zachowane były oryginalne informacje o prawach autorskich. Symbol powszechnie kojarzony z copyleft to odwrócenie symbolu praw autorskich, skierowane w drugą stronę; otwarcie